Afschrikwekkend Gorgonenhoofd op Akerkhof in Groningen

26 mrt Afschrikwekkend Gorgonenhoofd op Akerkhof in Groningen

Kleine details in een stad als Groningen hebben soms een lange geschiedenis. Tijdens een stadswandeling met onze stadsgidsen zie je tal van gevelstenen en beelden die elk hun eigen verhaal vertellen. Zo wordt een poortje tussen twee monumentale panden aan de zuidzijde van het A-kerkhof bekroond met een angstaanjagend beeld in het rondbogige timpaan. “Wat is dat voor monster?” vroeg laatst één van deelnemers aan onze stadswandelingen.

Gorgogenhoofd Groningen

Gorgonenhoofd aan het A-kerkhof ZZ te Groningen.

Dat monster is een Gorgonenhoofd en bijna zou oud als de menselijke beschaving. Het poortje zelf is ‘maar’ uit 1683, echter het beeld van het angstaanjagende hoofd met de krullende haren kent zijn oorsprong in de godenwereld van het Griekenland uit de Oudheid: het Griekse Panthéon.

De Gorgonen zijn de drie dochters van de zeegoden Phorcys en Ceto. Één van die dochters doet meestal meteen een belletje rinkelen, namelijk Medusa. Haar zussen Stheno en Euryale hebben de tand des tijds minder goed doorstaan.

Medusa wordt al genoemd in de Theogonie van Hesodios uit (ongeveer) 725 voor Christus. Ze zou zelfs in de oertijd van het klassieke Griekenland één van de belangrijkste godinnen zijn geweest, die door nog zo’n ster uit de Griekse Oudheid, Perseus,  gedood werd.

In de mythologie staat ze vooral bekend als verleidster van Poseidon, de zeegod, die je dan weer aantreft als Neptunus naast de ingang van de Korenbeurs – helaas al weer enige tijd ontdaan van zijn drietand. De Griekse Godin Athena was zo jaloers op verleidster Medusa, dat ze haar veranderde in een monster met slangenhaar en ogen die iedereen die ze aankeek in steen deed veranderen.

Gorgonenhoofden worden al sinds Hesodios gebruikt om angst in de te boezemen. De Romeinse legionairs marcheerden met schilden getooid met Gorgonenhoofden op hun veldtochten door Europa, Azië en Afrika. Ook Alexander de Grote veroverde op jonge leeftijd de wereld met een Gorgonenhoofd op zijn harnas. Wellicht dat het Gorgonenhoofd in Groningen in de zeventiende eeuw ook nog kwaadwillenden heeft weten af te schrikken.

Zo’n poortje in de schaduw van de Der Aa-kerk blijkt zo een enorme voorgeschiedenis te kennen, veel ouder dan de stad Groningen zelf.

No Comments

Sorry, the comment form is closed at this time.